Digitaal Veilig in Limburg: Per ongeluk geklikt? Geen paniek, dit moet u doen.

Per ongeluk geklikt? Geen paniek, dit moet u doen.

Zo voorkomt u dat oplichters verder komen.

U bent uw mail aan het doornemen en klikt zonder na te denken op een linkje in een berichtje van "uw bank". Pas daarna realiseert u zich: dit klopt niet. Een korte schrik schiet door u heen. Bent u nu gehackt?

Goed nieuws: meestal als u op een phisinglink klikt is er nog niets aan de hand. Heel veel mensen denken dat ze met één klik direct slachtoffer zijn van cybercriminelen, maar zo werkt het in de praktijk lang niet altijd. Wat er precies gebeurt, hangt af van het soort link en van wat u daarna doet. In dit artikel leest u wat er werkelijk kan gebeuren, wat u direct moet doen, en wanneer u weer veilig kunt ademhalen.

Wat gebeurt er écht als u op een phishinglink klikt?

Een phishinglink is een linkje dat u meestal naar nepwebsite leidt die sprekend lijkt op die van uw bank, een webshop of bijvoorbeeld DigiD. Die pagina is alleen gemaakt om uw gegevens te ontfutselen. Het echte gevaar zit dus niet zozeer in het klikken zelf, maar in wat u daarna op die pagina doet. Vult u daar uw inloggegevens, pincode of creditcardnummer in? Dan krijgen de criminelen die informatie direct in handen. Klikt u alleen op de link en sluit u de pagina daarna, zonder iets in te vullen? Dan is de kans groot dat er niets ernstigs is gebeurd.

In sommige gevallen wordt er bij het klikken ook schadelijke software op uw apparaat geprobeerd te installeren. Dit gebeurt echter zelden vanzelf op een moderne telefoon of computer met up-to-date software: meestal moet u eerst nog iets downloaden, installeren of toestaan voordat dit kan misgaan. Eén klik op een linkje betekent dus vrijwel nooit dat uw apparaat meteen is overgenomen.

Voorbeeld: u krijgt een sms dat een pakket niet kon worden bezorgd, met een linkje om "alsnog een nieuwe bezorgdatum door te geven". U klikt erop, ziet een vreemde pagina en sluit deze meteen weer. In dit geval heeft u niets ingevuld en is er dus geen reden tot paniek.

Wat moet u direct doen na het klikken?

Heeft u op een verdachte link geklikt? Dan is rustig en gericht handelen belangrijker dan in paniek raken. Heeft u géén gegevens ingevuld, dan is het voldoende om de pagina te sluiten en uw apparaat niet meer te gebruiken voor gevoelige zaken totdat u het hieronder beschreven stappenplan heeft doorlopen.

Heeft u wél gegevens ingevuld, zoals een wachtwoord of pincode? Dan onderneemt u het beste meteen de volgende stappen.

1. Verbreek de verbinding met internet. Schakel wifi of mobiele data tijdelijk uit, zodat eventuele schadelijke software geen contact meer kan maken met de criminelen.
2. Wijzig uw wachtwoorden. Doe dit het liefst vanaf een ander, veilig apparaat. Begin met uw belangrijkste accounts, zoals e-mail en internetbankieren, en kies voor elk account een ander, sterk wachtwoord.
3. Zet tweestapsverificatie aan waar dat kan. Hiermee zet u een extra slot op de deur van uw account, ook als uw wachtwoord toch bekend is geworden.
4. Controleer uw bankrekening. Ziet u een betaling die u niet zelf heeft gedaan? Neem dan direct contact op met uw bank. Hoe sneller u dit meldt, hoe groter de kans dat zij nog kunnen ingrijpen.
5. Laat uw apparaat controleren. Een virusscan geeft duidelijkheid of er toch schadelijke software is geïnstalleerd. Twijfelt u of komt u er zelf niet uit? Vraag dan gerust hulp aan een familielid, buurman of een winkel die hierin gespecialiseerd is.

Wanneer bent u weer veilig?

Heeft u bovenstaande stappen doorlopen, dan kunt u erop vertrouwen dat u het risico flink heeft beperkt. Geen verdachte transacties op uw rekening, geen vreemde inlogmeldingen en een schone virusscan? Dan is er over het algemeen niets meer aan de hand.

Blijf de eerste dagen na het voorval wel iets alerter dan normaal. Houd uw bankafschriften in de gaten en let op vreemde e-mails of inlogpogingen. Merkt u iets verdachts, ook na een week of langer? Neem dan opnieuw contact op met uw bank of de betreffende organisatie. Gestolen gegevens worden namelijk niet altijd direct gebruikt; criminelen wachten soms bewust een tijdje af.

Het allerbelangrijkste om te onthouden: één klik op een verkeerde link maakt u nog geen slachtoffer. Door rustig te blijven en de juiste stappen te zetten, voorkomt u dat het verder misgaat. U bent er, met deze kennis, beter tegen gewapend dan u misschien dacht.

Meer tips over veilig online blijven? Bekijk onze kennisbank voor meer handige uitleg.

Terug